DERS ADI

: HESAPLAMALI DEĞİŞMELİ CEBİR I

Ders Bilgileri

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü D U L AKTS
MAT 4065 HESAPLAMALI DEĞİŞMELİ CEBİR I SEÇMELİ 4 0 0 7

Dersi Veren Birim

Matematik

Dersin Düzeyi

Lisans

Ders Koordinatörü

PROF.DR. GÖKHAN BİLHAN

Dersi Alan Birimler

Matematik (İ.Ö)
Matematik

Dersin Amacı

Bu dersin amacı değişmeli cebir metotlarına cebirsel geometriye yönelik olarak ve Groebner bazları ile hesapsal metotları kullanarak giriş yapmaktır.

Dersin Öğrenme Kazanımları

1   Bir cisim üzerindeki n değişkenli polinom halkasında verilen bir idealin Groebner bazını bulabilme.
2   Bir cisim üzerindeki n değişkenli verilen bir polinomun, verilen bir polinom halkasındaki bir idealin içinde olup olmadığını, Groebner bazını ve bölme algoritmasını kullanarak belirleyebilme.
3   Uygun koşullar altında, verilen n değişkenli bir polinom denklemleri sisteminin çözümünü Eleme Teoremini ve Genişletme Teoremini kullanarak çözebilme.
4   Polinomsal parametrizasyonla verilen bir kümeyi içeren en küçük varyeteyi, Eleme Teoremini kullanarak bulabilme.
5   İdealler ve varyeteler arasındaki ilişkiyi ideal-varyete eşlemesini ve cisim cebirsel kapalı olduğunda Hilbert Nullstellensatz sonucunu kullanarak yorumlayabilme.
6   Bir afin varyetenin koordinat halkasını, polinom halkasının bölüm halkası olarak yorumlayabilme.

Dersin Öğretim Türü

Örgün Öğretim

Dersin Önkoşulu/Önkoşulları

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders İçeriği

Hafta Konular Açıklama
1 Afin varyeteler. Afin varyetelerin parametrizasyonu. İdealler.
2 Monomiyal sıralamaları. Bölme algoritması. Monomiyal idealler için Dickson Lemması. Hilbert Baz Teoremi.
3 Groebner bazları. Buchberger Algoritması.
4 Groebner bazlarının uygulamaları.
5 Eleme ve Genişletme Teoremleri.
6 Elemenin geometrisi. Kapalılaştırma.
7 Tekil noktalar ve zarflar.
8 Resultant ve Genişletme Teoremi.
9 Arasınav
10 Hilbert'in Nullstellensatz sonucu. Radikal idealler ve Ideal-Varyete Eşlemesi, cebir-geometri sözlüğü.
11 İdeallerin toplam, çarpım ve kesişimleri. Zariski kapanışı ve ideallerin bölümleri.
12 İndirgenemez varyeteler ve asal idealler. Bir varyetenin indirgenemez varyetelere parçalanışı. İdeallerin asalsal parçalanışı.
13 Polinom fonksiyonları. Polinom halkalarının bölümleri.
14 Bir afin varyetenin koordinat halkası. Bir varyetede rasyonel fonksiyonlar. Kapanış teoremi.

Ders İçin Önerilen Kaynaklar

Ana kaynak: Cox, D., Little, J. and OShea D. Ideals, Varieties, and Algorithms, An Introduction to Computational Algebraic Geometry and Commutative Algebra, Third Edition, Springer, 2007.
Yardımcı kaynaklar: 1) Reid, M. Undergraduate Algebraic Geometry, Cambridge University Press, 1998.
2) Reid, M. Undergraduate Commutative Algebra, Cambridge University Press, 1995.
3) Greuel, G.-M. and Pfister, G. A Singular Introduction to Commutative Algebra, With contributions by Olaf Bachmann, Christoph Lossen and Hans Schönemann, Second, Extended Edition, Springer, 2008.
Referanslar:1) Eisenbud, D. Commutative Algebra with a View Toward Algebraic Geometry, Springer, 1995.
2) Atiyah, M. F. and MacDonald, I. G. Introduction to Commutative Algebra, Addison Wesley, 1994.
3) Sharp, R. Y. Steps in Commutative Algebra, Second edition, Cambridge University Press, 2004.
4) Matsumura, H. Commutative Ring Theory, Cambridge University Press, 1989.


Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

Ders notları, sunum, problem çözme, tartışma

Değerlendirme Yöntemleri

SIRA NO KISA KOD UZUN ADI FORMUL
1 VZ Vize
2 FN Final
3 BNS BNS VZ * 0.40 + FN * 0.60
4 BUT BÜTÜNLEME
5 BUTBN BÜTÜNLEME SONU BAŞARI NOTU VZ * 0.40 + BUT * 0.60


*** Bütünleme Sınavı Yapılmayan Birimlerde Bütünleme Kriteri Dikkate Alınmaz.

Değerlendirme Yöntemlerine İliskin Aciklamalar

Yok

Değerlendirme Kriteri

İlan Edilecektir.

Dersin Öğretim Dili

İngilizce

Derse İlişkin Politika ve Kurallar

İlan Edilecektir.

Dersin Öğretim Üyesi İletişim Bilgileri

e-posta: engin.mermut@deu.edu.tr
Ofis: (232) 301 85 82

Ders Öğretim Üyesi Görüşme Gün ve Saatleri

İlan Edilecektir.

Staj Durumu

YOK

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ders Anlatımı 13 4 52
Haftalık Ders öncesi/sonrası hazırlıklar 12 4 48
Vize Sınavına Hazırlık 1 30 30
Final Sınavına Hazırlık 1 30 30
Final Sınavı 1 3 3
Vize Sınavı 1 3 3
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat) 166

Program ve Öğrenme Kazanımları İlişkisi

PK/ÖKPK.1PK.2PK.3PK.4PK.5PK.6PK.7PK.8PK.9PK.10PK.11PK.12PK.13
ÖK.1535333
ÖK.2535333
ÖK.3535333
ÖK.4535333
ÖK.5535333
ÖK.6535333