DERS ADI

: Değerli ve Platin Grubu Metallerin Zenginleştirilmesi

Ders Bilgileri

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü D U L AKTS
MIN 5086 Değerli ve Platin Grubu Metallerin Zenginleştirilmesi SEÇMELİ 2 0 0 5

Dersi Veren Birim

Fen Bilimleri Enstitüsü

Dersin Düzeyi

Yüksek Lisans

Ders Koordinatörü

PROF.DR. ABDULLAH SEYRANKAYA

Dersi Alan Birimler

Cevher Hazırlama Bütünleşik Doktora
Cevher Hazırlama Doktora
Cevher Hazırlama Yüksek Lisans

Dersin Amacı

Bu ders kapsamında, doğada bulunan altın gümüş mineralleri, özellikleri ve cevher yatakları, değerli metallerin zenginleştirilmesinde kullanılan fiziksel ve fizikokimyasal zenginleştirme yöntemleri, altın ve gümüşün zenginleştirilmesinde kullanılan siyanürizasyon yöntemi, siyanürden başka kullanılan diğer çözme alternatifleri, siyanür liçinin kimyası ve termodinamik özellikleri, konsantre ve çözeltilerden altın ve gümüşün kazanılması prosesleri, altın ve gümüşün kazanılmasına yönelik endüstriyel uygulamalar, çevresel değerlendirmeler ve platin grubu metallerin kazanım yöntemleri yer almaktadır

Dersin Öğrenme Kazanımları

1   Altın ve gümüşün kazanımında fiziksel, fizikokimyasal ve kimyasal yöntemlerin cevher zenginleştirmeyle ilişkisini anlamak
2   Altın ve gümüş içeren cevherlerin çözeltilmesinde siyanür ve diğer liç yöntemlerinin mekanizmasını anlamak
3   Platin grubu metallerin kazanım yöntemlerini anlamak
4   Kimyasal süreçler ile ilgili bilgileri geliştirmek
5   Altın ve gümüş hidrometalurjisi ile ilgili gelişmeleri takip etmek
6   Analitik düşünme ve temel mühendislik hesaplamaları yapabilme ve deney sonuçlarını yorumlama becerisi kazanmak
7   Altın, gümüş ve platin grubu metaller içeren çeşitli tipteki ve cevherlerin hidrometalurjik değerlendirilebilmesi için kavramsal olarak proses ve akım şeması geliştirebilmek
8   Çeşitli kimyasal prosesleri çevresel ve toplum açısından değerlendirebilmek

Dersin Öğretim Türü

Örgün Öğretim

Dersin Önkoşulu/Önkoşulları

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders İçeriği

Hafta Konular Açıklama
1 Altın ve gümüşün fiziksel ve kimyasal özellikleri: Altının ve gümüşün kimyasal ve fiziksel özellikleri, mineralleri, altının sulu sistemde oksidasyon durumu, analiz yöntemleri (AAS, fire assay)
2 Zenginleştirme yöntemleri ve parametreleri: Altın zenginleştirme yöntemleri (gravite, flotasyon), etki eden faktörler, santrifüj esaslı cihazların kullanımı; Zenginleştirme işlemi seçiminde etken faktörler (jeolojik, mineralojik, metalurjik, çevresel, ekonomik ve politik faktörler)
3 Cevher tipleri ve buna bağlı akım şeması geliştirme: Plaserler, öğütmeyle serbestleşen altın cevherleri ve oksitli cevherler, sülfürlü cevherler, refrakter cevherler, karbonatlı cevherler, tellüridler, gravite ve flotasyon konsantreleri ve özellikleri
4 Cevher tipleri ve buna bağlı akım şeması geliştirme: Akım şeması geliştirme; refrakter altın cevherleri ve ön hazırlama-zenginleştirme işlemleri, kavurma, yüksek basınç oksidasyonu, biyolojik, kimyasal oksidasyon işlemleri ve etkileyen faktörler
5 Altın ve gümüşün hidrometalurjik süreci-Siyanürizasyon Altın siyanürizasyonu üzerine teoriler, siyanürizasyon mekanizması, kinetik faktörler, siyanürizasyonu etkileyen faktörler (oksijen, ph-Eh, siyanür konsantrasyonu, tane iriliği, sıcaklık vb.), diğer minerallerin bazik siyanür çözeltisinde davranışı ve siyanürizasyona etkisi.
6 Altın ve gümüşün hidrometalurjik süreci: Altın liçinde kullanılan diğer reagensler ve mekanizmaları (tiyoüre, tiyosülfat, halojenler)
7 Solüsyonun temizlenmesi ve metallerin kazanım işlemleri: Altın içeren çözeltinin temizlenmesi ve konsantrasyonu, karbon adsorplama yöntemleri (CIP, CIL).
8 Solüsyonun temizlenmesi ve metallerin kazanım işlemleri: İyon değiştirme, solvent ekstraksiyon işlemleri ve genel prensipleri. Altının kazanılması, çinko ile çöktürme ve etkileyen faktörler, elektroliz işlemleri ve etkileyen faktörler
9 Platin grubu metaller ve özellikleri: Platin grubu metaller (platin, paladyum, rodyum, iridyum, rutenyum ve osmiyum) ve özellikleri.
10 Platin grubu metaller ve özellikleri: Platin grubu metallerin zenginleştirilmesi ve hidrometalurjik süreçleri
11 Çeşlitli tipte altın-gümüş cevheri işleyen tesislerden örnekler: Çeşitli tipte altın cevheri işleyen tesislerden örnekler (plaser yataklar, öğütmeyle serbestleşen tipte cevherler, refrakter tipteki cevherler, tellürid cevherleri, karbon içeren cevherler vb.) ve tesis parametreleri
12 Ara sınav
13 Siyanür bozundurma yöntemleri ve çevresel değerlendirmeler: Siyanür bozundurma yöntemleri (doğal ve kimyasal yöntemler - genel prensipleri), çevresel değerlendirmeler, iş güvenliği, ülkemiz altın madenciliğinde son gelişmeler ve değerlendirmesi
14 Hidrometalurjide gelişmeler

Ders İçin Önerilen Kaynaklar

Coulson and Richardson, (1976). Chemical engineering. Pergamon Int. Library.
Weiss, N.L. (editor-in-Chief), (1985). SME Mineral Processing Handbook, Society of Mining Engineers of the American Institute of Mining, Metallurgical and Petroleum Engineers, Inc. New York.
Yannapoulos, J.C. (1991). The Extractive Metallurgy of Gold, VNR New York USA.
Marsden, J. & Hause, I., (1992). The Chemistry of Gold Extraction, Ellis Horwood Limited.
Habashi, F., (1980). Principles of Extractive Metallurgy, Volume 1: General Principles, Gordon & Breach Science Publishers, New York, Second Edition.
Habashi, F., (1985). Principles of Extractive Metallurgy, Volume 2: Hydrometallurgy, Gordon & Breach Science Publishers, New York.
Harland, C.E., (1994). Ion exchange : theory and practice . 2nd ed. Cambridge : Royal Society of Chemistry, 062117110523
Söhnel. O. & Garside, J., (1992). Precipitation- Basic principles and industrial applications, Butterworth-Heineman, Boston

Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

Sözlü sunum ve görsel anlatım; Laboratuvar uygulamaları; Rapor/Ödev hazırlama

Değerlendirme Yöntemleri

SIRA NO KISA KOD UZUN ADI FORMUL
1 ARS ARASINAV
2 ODV ÖDEV
3 YSS YIL SONU SINAVI
4 YSBN YIL SONU BAŞARI NOTU ARS * 0.25 + ODV *0.25 +YSS *0.50
5 BUT BÜTÜNLEME
6 BUTBN BÜTÜNLEME SONU BAŞARI NOTU ARS * 0.25 + ODV *0.25 +BUT *0.50


*** Bütünleme Sınavı Yapılmayan Birimlerde Bütünleme Kriteri Dikkate Alınmaz.

Değerlendirme Yöntemlerine İliskin Aciklamalar

Yok

Değerlendirme Kriteri

ÖÇ1-6: Ara Sınav, Ödev ve Sunumlarla değerlendirilecek
ÖÇ7-8: Final Sınavı ile değerlendirilecek

Dersin Öğretim Dili

Türkçe

Derse İlişkin Politika ve Kurallar

İlan Edilecektir.

Dersin Öğretim Üyesi İletişim Bilgileri

Doç. Dr. Abdullah SEYRANKAYA: a.seyrankaya@deu.edu.tr Tel: +90 232 301 75 19

Ders Öğretim Üyesi Görüşme Gün ve Saatleri

İlan Edilecektir.

Staj Durumu

YOK

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ders Anlatımı 13 2 26
Haftalık Ders öncesi/sonrası hazırlıklar 13 1 13
Vize Sınavına Hazırlık 1 10 10
Final Sınavına Hazırlık 1 10 10
Ödev Hazırlama 3 10 30
Sunum Hazırlama 3 10 30
Final Sınavı 1 3 3
Vize Sınavı 1 3 3
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat) 125

Program ve Öğrenme Kazanımları İlişkisi

PK/ÖKPK.1PK.2PK.3PK.4PK.5PK.6PK.7PK.8PK.9PK.10PK.11
ÖK.145331211111
ÖK.243311211111
ÖK.343311211111
ÖK.453344411133
ÖK.555334515313
ÖK.641553521345
ÖK.741445331543
ÖK.842422253525